 |
 |
 |
| المپیاد علمی دانشجویان | ||
 |
|
 |
مقدمه :
پيشرفتهاي سريع و روزافزون علوم، خصوصا علـوم پزشـکي و تغيير و تحولات مستمر در اقدامات پيشگيري تا نوتواني بيماران، نياز به بازنگري در اهداف غائي تعلـيم و تربيـت بخصـوص آمـوزش پزشکي را بـه شدت مطرح سـاخته اسـت. آينده ايران نيازمند افرادي است که بتوانند بصورت خلاقانه و گروهي به حل مسائل کشور بپردازند. رسالت دانشگاههاي کشور براي شناسايي، هدايت و پرورش استعدادهاي علمي دانشجويان بر کسي پوشيده نيست. به علاوه، دانشگاههاي علوم پزشکي به عنوان متوليان سلامت جامعه، نقش مضاعفي را در توسعه پايدار بر عهده دارند؛ از يک طرف بايستي نيروي انساني و دانش مورد نياز در بخش سلامت را توليد کنند و از طرف ديگر، مديران شايستهاي را براي رهبري نظام سلامت و همسو سازي حرکتها و تصميم گيريهاي اين نظام با جهت گيري کلي توسعه در کشور عرضه نمايند. متاسفانه دانشگاههاي علوم پزشکي برنامهاي براي پرورش مهارت حل مساله و کار تيمي در نظام سلامت ندارند. در واقع روش آمــوزش ســنتي در دانشــگاهها در بيشــتر مواقــع مخلــوطي از اطلاعات و مفاهيم را به دانشجويان ارائه ميدهـد، امـا آنـان را در تجزيه و تحليل، اولويت بندي و سازماندهي دانش نوظهور که لازمه تفکر انتقادي بوده و منجر به يادگيري موثر و با معني خواهد گشـت، به حال خود ميگذارد. اهداف برگزاري المپياد : |
اگرچه برگزاري المپياد به صورت بالقوه ميتواند شکافهاي متعددي از نظام آموزش علوم پزشکي را ترميم نمايد، ولي اهداف مشخص زير براي آن متصور است:
1. تلاش در جهت جنبش نرم افزاري و رسيدن به چشم انداز 20 ساله
2. شناسايي افراد مستعد علمي
3. ترغيب و تشويق افراد مستعد علمي
4. جهت دهي به فعاليتهاي علمي فوق برنامه
5. ايجاد روحيه و نشاط علمي
6. تبادل فرهنگي بين دانشگاهي
المپیادهای علمی دانشجویان علوم پزشکی وزارت بهداشت
ارزشهاي حاکم بر المپياد :
در المپياد دانشجويي تيمها از رشتههاي مختلف علوم پزشکي از دانشگاههاي علوم پزشکي سراسر کشور در جوي صميمي و هيجان انگيز بصورت خلاقانه به حل مسائلي ميپردازند که ميتواند به پيشرفت نظام سلامت کشور و يا علوم پزشکي در جهان کمک کند. بنابراين ارزشهاي زير در طراحي و اجراي المپياد حاكم خواهد بود:
1. توجه به تفکر خلاق و انتقادي
2. توجه به اهداف نظام سلامت
3. تشويق کار تيمي
4. تشويق فعاليتهاي بين رشتهاي
5. ايجاد يک محيط شاد رقابتي
6. قدرشناسي از عالمان و توجه به فرهنگ اسلامي
حیطه های چهارمین المپیاد علمی دانشجویان :
- علوم باليني : سرطانها (پيشگيري، تشخيص، درمان، پيگيري،مراقبت پرستاري و بازتواني) - علوم پايه : بيولوژي، آسيب شناسي، اپيدميولوژي و فارماکولوژي سرطانها - مديريت : سطح بندي و مديريت بيماريهاي غير واگير - نوآورانه : جنبه هاي اخلاقي تشخيص،درمان، پيگيري،مراقبت و پژوهش در سرطانها
- رفرانس های حیطه تفکر علمی در علوم پايه با موضوع : بيولوژي، آسيب شناسي، اپيدميولوژي و فارماكولوژي سرطانها 1)Weber_Molecular Mechanisms of Cancer / Georg F. Weber/ 2007 2)Introduction to the Cellular and Molecular Biology of Cancer/ Margaret A. Knowles, Peter J. Selby/ 2005 3)Cancer Epidemiology Principles and Methods/ Isabel dos Santos Silva 4)Robbins Pathologic Basis of Disease / VINAY KUMAR MBBS, MD, FRCPath /ABUL K. ABBAS MBBS/ NELSON FAUSTO MD/ 7 th edition 5) Basic and clincal pharmacology( Katzung) BertramG. Katzung , Susan B. Masters , Anthony J.Ttevor/ 11th edit فصل 54 (داروهای ضد سرطان) مطالعه شود 6) Fundamental Immunology / William E. paul/6 th Edition- رفرانس های حیطه اخلاق پزشكي با موضوع : جنبه هاي اخلاقي تشخيص، درمان، پي گيري، مراقبت و پژوهش در سرطانها 1- Ethical Issues in Cancer Patient Care /steven T.Rosen, MD 2- كتاب اخلاق در پژوهش هاي پزشكي / دكتر ضرغام 3- كتاب پزشك و ملاحظات اخلاقي / جلد اول / دكتر باقر لاريجاني 4- كتاب پزشك و ملاحظات اخلاقي / جلد دوم / دكتر باقر لاريجاني 5- كتاب فقه پزشكي /دكتر محقق داماد - رفرانس های حیطه مديريت نظام سلامت با موضوع : سطح بندی ومديريت بیماریهای غیر واگیر
1- سند سياست ارتقاء مراقبت هاي اوليه سلامت،دكتر جلال نائلي و دكتر داود مقيمي، كارشناس ارشد مركز توسعه شبكه و ارتقاء سلامت. 2- Islamic Republic of Iran (Health Sector Review),Volume I: Main Report,. The World Bank Group Human Development Sector. June 2007. 3- Appropriate level of care: a patient flow, system integration and capacity solution, Report by the expert panel on alternate level of care, December 2006. 4- Maternity referral systems in developing countries: Current knowledge and future research needs.Susan F. Murraya, , Stephen C. Pearsonb aKing’s College London, London, UK bUniversity of Leeds, UK.Available online 5 December 2005. 5- “The foundation for Health and Wellbeing”, Primary Health Care in the Islamic, Republic of Iran, Presented by: Professor Hossein Malekafzali. 6- Alma-Ata: Rebirth and Revision (Improving the prevention and management of chronic)Disease in low-income and middle-income countries: A priority for primary health care, Robert Beaglehole and et al-Vol 372 September 13, 2008. 7- Prevention and control of non communicable diseases: implementation of the global strategy. Report by the Secretariat,WHO,16 January 2008, 8- Interventions to improve outpatient referrals from primary care to secondary care (Review) .prepared and maintained by The Cochrane Collaboration and published in The Cochrane Library.2009, Issue 4. 9- Gaining health (The European Strategy for the Prevention And Control of No communicable Diseases)- World Health Organization 2006. 10- A Provincial Framework for End-of-Life Care -Ministry of Health May 2006. 11- Better palliative care for older people- who 2004-Edited by Elizabeth Davies and lrene j Higginson. 12)The story of self-care and self –medication, 40 years of progress, 1970-2010. - رفرانس های حیطه استدلال باليني با موضوع : سرطانها(پيشگيري، تشخيص، درمان، پيگيري، مراقبت پرستاري و بازتواني) 1 - Harrison’s Principles of Internal Medicine/17th /2008 2 - Goldman’s Cecil Medicine/8th edition /2010 3 - Nelson textbook of Pediatrics/19th /2011 4 - Schwartzs Principles of Surgery/2010 5 - The New England Journal of Medicine: Research & Review Article
|
حیطه های سومین المپیاد (دانشگاه علوم پزشکی تهران) :
مأموریت نظام آموزش علوم پزشکی، تربیت نیروی انسانی دانشمند، توانا، دارای تفکر انتقادی و پاسخگوبه نیازهای سلامت جامعه است. المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی سراسر کشور در راستای نیل به اهداف سند چشم انداز بیست ساله نظام جمهوری اسلامی ایران و تربیت نیروهای مورد نظر نظام آموزش علوم پزشکی طراحی گردیده است. با استعانت از الطاف پروردگار متعال ، سومین المپیاد علمی دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور در شهریور ماه 1390 در دانشگاه علوم پزشکی تهران با حیطه ها و موضوعات زیر برگزار می گردد: - حیطه استدلال بالینی با موضوع طب سرپائی ( Ambulatory Medicine ) - حیطه تفکر علمی در علوم پایه با موضوع علوم اعصاب( Neuroscience ) - حیطه مدیریت در نظام سلامت با موضوع حاکمیت بالینی( Clinical Governance ) - حیطه نوآورانه با موضوع اخلاق پزشکی ( Medical Ethics )
|
شرايط شركت دانشجويان در سومين المپياد علمي دانشجويان :
الف- رشته و مقطع : المپياد مخصوص همه دانشجويان مقاطع undergraduate دانشگاههاي علوم پزشكي كشور طراحي شده است. دانشجويان مقاطع undergraduate هم خيل عظيمي از دانشجويان كشور را تشكيل ميدهند و هم برخلاف مقطع تحصيلات تكميلي تفكر و حل مسأله نقش پررنگي در برنامه هاي آموزشي اين مقاطع ندارد.
ب- به منظور ورود حداكثري دانشجويان، كليه دانشجويان سال 3 به بعد مقاطع كارشناسي و دكتراي حرفه اي (پس از گذراندن آزمون جامع علوم پايه) دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور ميتوانند (بدون در نظر گرفتن معدل كل) در اين المپياد شركت كنند. براي استفاده از تسهيلات نخبگان و استعدادهاي درخشان بايد شرايط آيين نامه هاي مذكور نيز تأمين گردد. براي مثال علاوه بر كسب رتبه در المپياد علمي، دارا بودن حداقل معدل كل 16 براي عضويت در دفتر استعدادهاي درخشان الزامي است.
تبصره1: هر فردي كه رتبه هاي 2 يا 3 انفرادي را در المپيادهاي قبلي كسب نموده باشد، مجددا ميتواند در المپياد شركت نمايد، در صورتي رتبه او لحاظ ميگردد كه رتبه انفرادي بالاتري از سالهاي قبل كسب نموده باشد. منعي براي شركت در ساير حيطه ها در سالهاي بعد وجود ندارد.
تبصره2: در مرحله دانشگاهي دانشجويان امكان شركت در حيطه هيا مختلف را دارند(در صورت موافقت دانشگاه) ولي در مرحله كشوري هر فرد تنها امكان شركت در يك حيطه را دارد.
تبصره3:دانشجويان در زمان برگزاري آزمون غربالگري در مرحله دانشگاهي بايد شاغل به تحصيل باشند.
ج- تذكر مهم: كليه مراحل ثبت نام اوليه ،ارائه آموزش به كليه دانشجويان علاقمند دانشگاه،برگزاري آزمون غربالگري و معرفي تيم به ستاد المپياد علمي در وزارت متبوع و تقدير از دانشجويان برگزيده در سطح دانشگاه توسط مراكز توسعه آموزش علوم پزشكي
لازم به ذکر است مهلت ثبت نام دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد تا تاریخ 31/2/90 می باشد.
تسهیلات ارائه شده به برگزیدگان :
مطالعات مختلف ثابت كردهاند كه تخصيص تسهيلات هم باعث تشويق افراد به ادامه مسير حرفهاي ميشود و هم ميتواند دانشجويان با سلائق و انگيزههاي مختلف را براي مشارکت درفعاليتهاي علمي جذب نمايد. متناسب با حيطههاي سه گانه اين المپياد پاداشها و تسهيلات زير تعريف شده است:
1. استفاده از تسهيلات ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر طبق آيين نامه هاي مربوط (بر اساس رشتههاي متناظر شرکت کنندگان)- نمونه جدول امتيازات دستياري پزشكي
2. عضويت در بنياد ملي نخبگان- بر اساس بند "د" ماده 4 آيين نامه احراز استعدادهاي برتر و نخبگي
3. استفاده از تسهيلات آيين نامه استعدادهاي درخشان براي نفرات اول حيطه ها
4. جوايز نقدي (سکه بهار آزادی به نفرات اول تا سوم انفرادی و اعضای تیمهای اول هر حیطه)
5. تندیس و لوح تقدیر به امضای وزیرمحترم بهداشت یا معاون محترم آموزشی
موارد 4 و 5 پس از پیگیریهای جناب آقای دکتر حسن زاده و جناب آقای افتخاری به لیست فوق اضافه شدند.
جزییات برگزاری کارگاههای مرحله اول توانمند سازی دانشجویان شرکت کننده در سومین المپیاد :
با توجه به توافقات صورت گرفته بین EDC دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد و EDC دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، امکان شرکت دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در کارگاههای توانمند سازی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان فراهم گردید.شروع کارگاهها از تاریخ 15/2/90 می باشد.دانشجویان شرکت کننده می توانند جهت دریافت برنامه کارگاهها به EDC دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد یا به سایت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان مراجعه کنند. لازم به ذکر است آزمون غربالگری نیز توسط دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار می شود و بعد از اعلام نتایج به این دانشگاه، اطلاع رسانی خواهد شد.
منابع اعلام شده حیطه های سومین المپیاد
-منابع حیطه علوم پایه
به اطلاع تمامی عزیزان در کلیه دانشگاههای کشور میرساند که با توجه به درخواست دانشگاههای مختلف در خصوص تعیین موضوع محدودتری در حیطه علوم اعصاب ( Neuroscience ) ، بدینوسیله موضوع نورواندوکرینولوژی Neuroendocrinology) ) در جلسه کمیته علوم پایه تائید گردیده و ضمنا علاوه بر منابعی که هر دانشگاه بطور عمومی در این زمینه میتواند مورد استفاده قرار دهد به زودی منابعی نیز از طریق کمیته مذکور اعلام خواهد گردید
1- Harmone/Behavior Relations of Clinical importance :Endocrine System in teracting with Brain and Behavior, Robert T.Rubin Donald W.Pfoff,Elsevier Academic Press,2009-Elsevier
2- Neuroendicrinology : An integrated approach,David Lovejoy,John Wiey, 2005,ISBN :0-470-8432-9
3- Neuroendicrinology in Phylosiology and medicine , Michael Conn , Marc E. Freeman, Humanna Press,2010,ISBN : 978-61737-1530,Printed in USA
4- Principles of Neural Sciences,Eric Kandel,James Shwartz,Thomas Jessell,Mc Graw-hill Companies:ISBN : 0-8385-7701-6,2000
-منابع حیطه حاکمیت بالینی
Recommended references for clinical governance:
1- Governing medicine. Gray and Harrison 2004
2- Clinical governance. Wright and Hill, 2003
3- Clinical governance a guide to implementation. McSherry and Pearce 2010
4- Clinical Governance and Patient Safety. Haxby, Hunter and Jaggar 2010
دقت شود که بنابر سیاست هر ساله المپیاد شاخه مدیریت، اعلام رفرانس به معنی این نیست که سوالات تنها از آن مطرح می شوند. سوالات امتحان محدود به منابع یاد شده نیستند . تنها از آن جهت که منابع بالا، به خصوص منابع شماره 1 تا 4 فوق مرور مناسبی از روشها و مفاهیم ارایه می کنند معرفی شده اند و مطالعه آنها توصیه می شود.
- منابع حیطه اخلاق پزشکی
1- Cambridge Textbook of Medical Ethics ، سال 2009
2- پزشك و ملاحظات اخلاقي (دوجلد)، دكتر باقر لاريجاني
3- فلسفه اخلاق، آيت اله محمد تقي مصباح يزدي
4- قوانین مصوب کشور در رابطه با پزشکی
دقت شود که بنابر سیاست هر ساله المپیاد، اعلام رفرانس به معنی این نیست که سوالات تنها از آن مطرح می شوند. سوالات امتحان محدود به منابع یاد شده نیستند . تنها از آن جهت که منابع بالا، مرور مناسبی از روشها و مفاهیم ارایه می کنند معرفی شده اند و مطالعه آنها توصیه می شود.
- منابع حیطه استدلال بالینی
1- منظور از طب سرپایی( Ambulatory medicine ) آن قسمت از علم پزشکی میباشد که فارغ التحصیلان عمومی قادر به تجزیه و تحلیل، تشخیص، درمان و یا ارجاع مناسب آن به مراکز بالاتر میباشند. در این حوزه پزشك در اکثر موارد بدون نياز به ارجاع بيمار براي بستري شدن، اقدامات تشخيصي و درماني را انجام ميدهد. به عنوان مثال پزشک خانواده میبایستی با اصول کلی تشخیص آمبولی ریه آشنا بوده و در برخورد با بیمار مبتلا به تنگی نفس توانایی این مطلب را داشته باشد که چگونه به آمبولی ریه شک نماید و در مرحله بعدی چه اقدام مناسبی را باید انجام دهد. طبیعتا دانستن جزئیات نحوه تشخیص مانند اسکن ریه و یا CT angiography و یا تعیین شدت آمبولی و یا نحوه درمان در فاز حاد از عهده پزشک خانواده خارج بوده و لذا جزو سئوال المپیاد نخواهد بود. در همین مورد پزشک خانواده بایستی ازکلیات نحوه درمان دراز مدت و یا عوارض درمان (آنتی کوآگولان) اطلاع داشته باشد.
مثال دیگر: در برخورد با بیمار مبتلا به درد شکمی بایستی از روی شرح حال و معاینه فیزیکی و آزمایشات مقدماتی توانایی بیان تشخیصهای افتراقی را داشته و بعنوان نمونه اصول تشخیصی و درمانی پانکراتیت حاد را بداند ولی اینکه نحوه برخورد با عوارض پانکراتیت (مانند پسودوسیست و یا آبسه ) را بداند الزامی نمیباشد. باید توانایی ارجاع صحیح به جراح را داشته و از ارجاع بیمورد به سطوح بالاتر نیز اجتناب نماید. به همین دلیل بسیاری از مواردی که در کتب پزشکی وجود دارد و تدریس میگردد در اینجا کاربرد نداشته و لذا مطرح نمیگردد. بنابراین قضاوت در مورد اینکه چه بیماری نیاز به ارجاع دارد و چه بیماری ندارد خود قسمت مهمی از استدلال در حیطۀ طب سرپایی است.
2 - سئوالات از حیطه طب سرپائی شامل طب داخلی، اطفال، جراحی و زنان و زایمان انتخاب میگردد. هیچ کتاب و یا مجله خاصی به عنوان رفرانس امتحانی در این المپیاد معرفی نمیگردد؛ به عبارت دیگر داوطلب آزاد است به مطالعه هر منبعی که با موضوع طب سرپایی مرتبط میباشد اقدام نماید و متقابلاً تیم طراحی سوال نیز در چهارچوب تعریف شده و از چهار حیطۀ فوق به طرح سئوال می پردازد. منابع زیر صرفا جهت آشنایی بیشتر با طب سرپایی و به جهت مطالعه فراگیرتر معرفی میگردند:
- منابع علمی جهت مطالعات تکمیلی :
1- Cambridge Textbook of Medical Ethics ، سال 2009
2- پزشك و ملاحظات اخلاقي (دوجلد)، دكتر باقر لاريجاني
3- فلسفه اخلاق، آيت اله محمد تقي مصباح يزدي
4- قوانین مصوب کشور در رابطه با پزشکی
دقت شود که بنابر سیاست هر ساله المپیاد، اعلام رفرانس به معنی این نیست که سوالات تنها از آن مطرح می شوند. سوالات امتحان محدود به منابع یاد شده نیستند . تنها از آن جهت که منابع بالا، مرور مناسبی از روشها و مفاهیم ارایه می کنند معرفی شده اند و مطالعه آنها توصیه می شود.
1- Current Diagnosis &Treatment in Family Medicine ,Jeannet E. South - Paul.2th edition
2- First Exposure Internal Medicine Ambulatory Medicine ,Andrew ,R. Hoellein and.... ,McGrrow Hill Medical,2009
3- Text ook of family medicine , mMcWhinney, lan R, Oxford university, 2009
قابل توجه دانشگاه ها :
کتاب استدلال بالینی که حاوی مفاهیم ، آموزش و ارزیابی استدلال بالینی است ، می تواند برای دانشجویان شرکت کننده و همچنین استادان طراح سوال این حیطه در دانشگاه ها مفید باشد.
کتاب از انتشارات دانشگاه علوم پزشکی ،خدمات بهداشتی و درمانی اصفهان است . برای دریافت کتاب با مرکز پخش و یا معاونت تحقیقات و فن آوری دانشگاه اصفهان تماس حاصل فرمائید .